Όποτε εξετάζει κανείς το πρόβλημα του κόσμου, υπάρχει μόνο μια σκοπιά από την οποία μπορεί να το πράξει, η δική του. Αυτό σημαίνει ότι βλέπει τα πράγματα από τη θέση που βρίσκεται, στο κέντρο της εικόνας. Αυτό που υπάρχει πέρα από τον ορίζοντα τον επηρεάζει αναμφίβολα βαθιά, αλλά δεν έχει καμία άμεση γνώση του. Μπορεί να ανακαλύψει αφαιρετικά μόνο τον κόσμο που λειτουργεί πέρα από το άμεσο περιβάλλον του ή διαισθητικά, χρησιμοποιώντας ικανότητες που του επιτρέπουν να αντιληφθεί σφαιρικά τα πράγματα, πέρα από τη γραμμική φυσική αντίληψη

Οποιαδήποτε εικόνα του κόσμου και της δημιουργίας του είναι ως εκ τούτου, ανθρωπομορφική, εκφρασμένη με ανθρώπινους όρους, σε μια γλώσσα που είναι κατανοητή από τον ανθρώπινο νου. Αυτός ο νους ρυθμίζεται από την αντίληψή του για τον φυσικό κόσμο. Συνεπώς, ό,τι γίνεται αντιληπτό από τους άλλους κόσμους, τους επέκεινα του φυσικού, χρειάζεται να μεταφραστεί στη γλώσσα του φυσικού κόσμου. Κάτι τέτοιο είναι αρκετά δύσκολο, καθώς ακόμη και για εκείνους που διαθέτουν την κατάλληλη «όραση» οι πνευματικές σφαίρες είναι πολύ διαφορετικές ως προς την ποιότητα από τις φυσικές. Επιπλέον, δεν μπορούν να περιγραφούν επαρκώς, επειδή καμία προφορική ή γραπτή γλώσσα δεν περιέχει τους κατάλληλους όρους.

Η πιο πρόσφατη βιβλιογραφία τείνει, σε μερικές περιπτώσεις, να αποκρυσταλλώσει ένα σύστημα κοσμολογίας, ανθρωπολογίας, κ.λπ., από την άποψη της σύγχρονης επιστήμης. Παραβλέπει, όμως, στις περισσότερες περιπτώσεις, συνειδητά ή ασυνείδητα, την ύπαρξη των πνευματικών πεδίων. Ό,τι δεν είναι ορατό, άμεσα αντιληπτό από τις φυσικές αισθήσεις, δεν έχει θέση στη θεώρηση του κόσμου μας. Ωστόσο, οι εποχές αλλάζουν και συνεπώς αλλάζει και η διανοητική προοπτική μας. Εργαζόμαστε σήμερα περισσότερο με όρους λειτουργίας και διαδικασίας, παρά με την παλαιά και στατική άποψη της εξειδικευμένης έρευνας, καθώς συνειδητοποιούμε ότι μια στατική άποψη αντιπροσωπεύει μόνο μια τομή του θέματος. Ήδη η σύγχρονη επιστήμη προσπαθεί να κατανοήσει τον κόσμο σε σχέση με την έννοια του χρόνου και των αλλαγών που πραγματοποιούνται. Στον κόσμο της φυσικής, το άτομο έχει μετατοπιστεί από τη συμπαγή μορφή του στη θεώρησή του ως ενεργειακό νέφος σωματιδίων κ.ο.κ.. Κατά τον ίδιο τρόπο σε ό,τι αφορά τον εσωτερισμό, οι όροι «ζωή» και «μορφή» έχουν μεταβάλλει την έννοιά τους.

Αυτό δεν πρέπει να ληφθεί σε καμία περίπτωση ως επίκριση των παλαιότερων συγγραφέων της εσωτερικής φιλολογίας, ή της επιστήμης. Τα έργα τους εκπλήρωσαν με το παραπάνω έναν καταπληκτικό στόχο και είναι συχνά πλούσια ορυχεία της γνώσης. Όμως, σήμερα, στον 21ο αιώνα, κάποιος πρέπει να διαβάσει ανάμεσα στις γραμμές και να επιλέξει εκείνα τα σημεία που θα ευθυγραμμίσουν ορισμένες από τις παλαιότερες ιδέες με τη σύγχρονη επιστήμη.

 

Ο Σχηματισμός του Κόσμου

Η εσωτερική φιλοσοφία μάς δίνει μια ανθρωπομορφική εικόνα, για το πώς ήλθε σε ύπαρξη ο κόσμος. Δεν έχει σημασία το είδος της εσωτερικής φιλοσοφίας που χρησιμοποιεί κανείς –χριστιανική, βουδιστική, ερμητική ή καββαλιστική– όλα αφηγούνται την ίδια ιστορία, αν γνωρίζει πώς να μελετά τον κεντρικό μύθο. Όλοι οι μύθοι υπονοούν ότι ο νόμος της δημιουργίας είναι ένας και είναι διαχρονικός. Δηλαδή, πραγματοποιείται τώρα, ακριβώς όπως έκανε πριν από εκατομμύρια χρόνια, και θα συνεχίσει έτσι όσο υπάρχει ο χρόνος. Τούτο, γιατί ο χρόνος είναι μια πτυχή της εκδήλωσης, ή της περιορισμένης πραγματικότητας και αντιπροσωπεύει υπό αυτή την έννοια έναν περιορισμό της αιωνιότητας κατά τη διάρκεια των περιόδων γνωστών ως πραλάγια, ή «ύπνος του Θεού».

Ο νόμος, στην προκειμένη περίπτωση, αναφέρεται σε μια διάχυτη ενέργεια, η οποία περιορίζεται, εγκλωβίζεται κατά κάποιο τρόπο στη φυσική μορφή, παράγοντας την εσωτερική, κινητήρια δύναμη της ζωής. Το πρόβλημα μπορεί να τεθεί διαφορετικά, από την άποψη της σύγχρονης επιστήμης, και μάλιστα με όρους ενέργειας. Οι φυσικοί γνωρίζουν ότι, ενώ η ατομική θεωρία έχει ακόμη πραγματική αξία, ωστόσο η αλήθεια της κινείται σε έναν περιορισμένο τομέα που δεν είναι πραγματικά αληθινός: Η ύλη δεν αποτελείται πραγματικά από μόρια, αλλά από ενεργειακά-κύματα που εντοπίζονται στο διάστημα. Ωστόσο, αυτά τα ενεργειακά κύματα διαμορφώνουν συγκεκριμένες δίνες, όπως τα άτομα, τα ηλεκτρόνια και τα άλλα «μόρια», από τα οποία αποτελείται ο φυσικός κόσμος.

Ιδωμένη με αυτή την οπτική γωνία, η ύλη δεν έχει καμία διαφορά από την ενέργεια. Το ζήτημα είναι εάν τα κύματα ταξιδεύουν σε ανοικτές καμπύλες ή σε κλειστά κυκλώματα.

Το συμπέρασμα όμως είναι ότι μπορούμε να σκεφτούμε τα διάφορα πεδία της ύλης περισσότερο ως εκδηλώσεις της καθαρής ενέργειας, του φοχάτ, όπως αποκαλείται ενίοτε, την ακτινοβόλα ενέργεια που ενεργεί στο Κοίλον των αρχαίων ελλήνων φιλοσόφων, το κενό, ή την Μουλαπρακρίτι, τον πρόδρομο της ύλης. Δεν υπάρχουν διαφορετικές μορφές ύλης, αλλά μόνο μία –όπως αναφέρεται στις στάντζα του Ντζυάν. Επίσης, σύμφωνα πάντα με τις στάντζα, μπορούμε να σκεφτούμε τις «δύο ουσίες ως μία». Σε αυτό το σημείο η εσωτερική φιλοσοφία συμφωνεί άμεσα με τη σύγχρονη επιστήμη, αν σκεφτούμε την αρχή του ενοποιημένου πεδίου –τη μεγάλη εργασία του Αϊνστάιν και άλλων φυσικών. Τούτο, γιατί η επιστήμη διαμορφώνει βαθμιαία την άποψη πως όλες οι δυνάμεις και οι μορφές ενέργειας όπως η βαρύτητα, η ηλεκτρική ενέργεια, ο μαγνητισμός, το φως, η μάζα, κ.λπ., είναι διαφορετικές εκφράσεις μιας θεμελιώδους αρχής, για την οποία ισχύουν οι ίδιες μαθηματικές εξισώσεις: δηλαδή υπακούν στον ίδιο βασικό νόμο. Ως τώρα αυτό φαίνεται μόνο στους τομείς της χημείας και της φυσικής. Αλλά σε λίγο δε θα υπάρχει καμία αμφιβολία ότι όλα τα ζωτικής σημασίας φαινόμενα υπάγονται στην ίδια κατηγορία και ανήκουν σε ένα ενιαίο πεδίο.

 

Συμπαντική Διάνοια

Η ακτινοβόλα ενέργεια, το φοχάτ, χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει την απλή μηχανική ενέργεια. Ωστόσο, είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί και για τη νοημοσύνη, τη διάνοια της ύπαρξης που θεωρούμε ως δημιουργό του κόσμου. Δεν έχει σημασία αν τη συνδέουμε με τον ήλιο, με το κέντρο του γαλαξία ή κάποιο υποθετικό κέντρο ολόκληρου του συστήματος των γαλαξιών που αποτελούν το γνωστό κόσμο.

Φαίνεται λογικό να υποθέσουμε ότι εφόσον υπάρχει δεδομένη ιεραρχική κλίμακα στα υλικά πεδία, έτσι και η διάνοια κλιμακώνεται σε διαφορετικά επίπεδα. Έχουμε να κάνουμε με μια ιεραρχία διανοητικών κβάντα, ίδιων στη βάση με τα ενεργειακά κβάντα που δομούν την ύλη. Πρόκειται για την Αγγελική Ιεραρχία ή ανώτατη διάνοια, που δημιούργησε ολόκληρη την ιεραρχία των αγγέλων. Η πτώση σε αυτή την περίπτωση είναι, προφανώς, η κάθοδος στις μορφές ύλης και επιπλέον η ύπαρξη στην ύλη, στα κατώτερα και πυκνότερα πεδία του ανθρώπινου κόσμου. Είναι δυνατόν να πει κανείς, λοιπόν, ότι ο κόσμος δημιουργείται από το φοχάτ ή την ενέργεια, πάντα κάτω από την επίβλεψη της διάνοιας του αγγελικού βασιλείου.

 

Απόλυτο και Άπειρο

Αυτές οι λέξεις είναι ουσιαστικές, αν πρόκειται να μελετήσουμε το άτομο στο πλαίσιο αναφοράς του, δηλαδή το Σύμπαν. Έτσι, χρειάζεται να προσπαθήσουμε να τους αποσαφηνίσουμε και να τους καθορίσουμε, δεδομένου ότι θα τους χρησιμοποιήσουμε. Η λέξη «απόλυτο» σημαίνει «ελεύθερο από» ή «πέρα από τον έλεγχο». Αν το χρησιμοποιήσουμε σε σχέση με το άτομο, αναφέρεται σε εκείνο το κομμάτι του κόσμου που βρίσκεται έξω από τη σφαίρα επιρροής του. Παραδοσιακά, ο άνθρωπος εργάζεται μέσα σε ορισμένα όρια, πέρα από αυτά βρίσκονται άλλα βασίλεια με τα οποία, ως άνθρωπος, δεν μπορεί να έρχεται σε επαφή. Μπορεί να δει ένα μικρό κομμάτι τους, αλλά δεν πρέπει να υπάρξει καμία άμεση ανταλλαγή, εξαιτίας της πιθανότητας πλήρους ανατροπής της φυσικής ισορροπίας του. Ως ένα σημείο, μπορεί να επηρεάσει και να επηρεαστεί από τον απόλυτο κόσμο γύρω του, αλλά αυτό είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί με μια διαδικασία παρόμοια με αυτήν της ηλεκτρικής επαγωγής. Τούτο σημαίνει ότι, όπως ακριβώς η ηλεκτρική ενέργεια συσσωρεύεται σε μια περιοχή με πολύ υψηλή τάση και «μετασχηματίζεται» σε δυναμικό ασφαλές για χρήση, έτσι και η αντίληψή μας για τους απόλυτους κόσμους πρέπει να μετασχηματιστεί, πριν εισαχθεί στους ανθρώπινους κόσμους, σε οποιοδήποτε πλαίσιο.

Είναι εμφανές, όμως, ότι το απόλυτο για τον άνθρωπο δεν είναι απαραίτητα απόλυτο για μια μεγαλύτερη ύπαρξη, η οποία αγκαλιάζει με τη σφαίρα επιρροής της και περικλείει την ανθρώπινη ύπαρξη. Πέρα από την ανθρώπινη σφαίρα υπάρχουν και άλλες ακόμα μεγαλύτερες, σε μια άπειρη σειρά. Ως εκ τούτου χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε ότι κάθε απόλυτο είναι σχετικό. Το απόλυτο είναι απόλυτο μόνο μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο της αναφοράς.

Αν αρχίσουμε να μετακινούμαστε από τη μία ιδέα του απόλυτου στην άλλη, σε συνεχώς διευρυνόμενους κύκλους ή σφαίρες ύπαρξης, υπάρχει κάποιο τελευταίο σημείο όπου σταματά η σειρά; Αυτό δεν το γνωρίζουμε. Το μόνο που είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε είναι ότι, απ' όσο μπορούμε να συλλάβουμε, η σειρά συνεχίζεται κατά τρόπο αόριστο –στο άπειρο. Το άπειρο, εξ ορισμού δεν μπορεί ποτέ να επιτευχθεί, όμως μόνον εκεί αποκτά την ουσιαστική σημασία της η λέξη απόλυτο. Είναι ο Παραμπράχματου του Ινδουισμού, ο Αιώνιος Πατέρας των στάντζα του Ντζυάν. Αυτός μόνο είναι αιώνιος υπό οποιαδήποτε απόλυτη έννοια, αθάνατος, αμετάβλητος –και στην πραγματικότητα μη υπαρκτός για την ανθρώπινη φύση, δεδομένου ότι για το δημιουργημένο κόσμο η πρωταρχική αρχή κρύβεται στο ζεύγος «πατέρας-μητέρα». Τούτο το πρωταρχικό για τη δημιουργία ζεύγος είναι παρόν εν δυνάμει σε όλους τους κοσμογονικούς μύθους της παγκόσμιας μυθολογίας.

Με τα παραπάνω ίσως φαίνεται ότι παίζουμε με τις λέξεις. Αλλά στην πραγματικότητα αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε εδώ, είναι να δείξουμε ότι ο μοναδικός τρόπος να κατανοήσουμε κάτι περισσότερο από τους μικρούς εαυτούς μας είναι να αρχίσουμε από μέσα μας. Όχι μόνο θα ήταν ακατανόητο το να ξεκινήσουμε την αναζήτησή μας από τις εξωτερικές σφαίρες, αλλά δεν υπάρχει και κανένα εξωτερικό όριο που θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε ως σημείο αναφοράς. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε, είναι να δούμε τη σχέση μας με το σύμπαν, το άμεσο πλαίσιό μας, το μικρό βασίλειο στο οποίο μπορεί να επεκταθεί η διάνοια και η γνώση μας, το κομμάτι του σύμπαντος που μπορούμε να αντιληφθούμε ως έχει. Ωστόσο, είναι χρήσιμο να θυμόμαστε πάντα πόσο μικρό είναι σε σχέση με το σύμπαν. Το φυσικό σύμπαν, για το οποίο η γνώση μας επεκτείνεται σε μερικές χιλιάδες από τα εκατομμύρια των ετών, είναι ένα μόνο ψίχουλο του συνόλου, εάν υπάρχει καθόλου τέτοιο σύνολο.

 

Το Φυσικό Σώμα

Το φυσικό σώμα, το μοναδικό για το οποίο έχουμε συνήθως –όχι πάντα– άμεση αντίληψη, έχει τις δικές του ιδιαίτερες ιδιότητες. Είναι ένας φορέας που τον δανειζόμαστε από το ζωικό βασίλειο και που προσαρμόζεται από τον άνθρωπο για τους ιδιαίτερους σκοπούς του. Αυτό επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι, ενώ η Μονάδα δημιουργεί το δικό της υλικό πεδίο χωρίς τη βοήθεια κάποιου εξωτερικού παράγοντα, εκτός από αυτόν της αγγελικής ιεραρχίας, το φυσικό σώμα χρειάζεται επιπλέον τη διαμεσολάβηση άλλων δύο φυσικών σωμάτων-γεννητόρων. Σε αυτό το σώμα κατέρχεται η Μονάδα, ο Πνευματικός Σπινθήρας, αλλά δεν γίνεται τμήμα του, όπως επίσης το σώμα δεν γίνεται τμήμα του Πνευματικού Σπινθήρα. Η διαμεσολάβηση γίνεται μέσω της ψυχής και ιδιαίτερα μέσω των κατώτερων όψεών της, στα επίπεδα που λειτουργούν οι αισθήσεις. Η Μονάδα, ο Πνευματικός Σπινθήρας βιώνει την εμπειρία της ενσάρκωσης έμμεσα, εξ επαγωγής. Άλλωστε ακόμα και οι αισθήσεις μας είναι ένας έμμεσος τρόπος αντίληψης του περιβάλλοντος. Αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως αίσθηση, είναι στην πραγματικότητα η αντανάκλαση ενεργειακών κυμάτων, τα οποία υποβάλλονται κατόπιν σε δραστικές διαδικασίες στο νου, πριν γίνουν καταληπτές ως μορφές, ήχοι, χρώματα, παρουσιάζοντάς μας με αυτόν τον τρόπο τα αντικείμενα του φυσικού κόσμου.

Συνήθως γνωρίζουμε πολύ καλά τα πλεονεκτήματα αυτού του σώματος. Εκείνο που ίσως δεν αναγνωρίζουμε είναι ότι, αγκυροβολημένοι σε κάτι που μπορεί να εξισωθεί με το σκιερό άκρο του Συμπαντικού Ιστού, (σε αυτή την περίπτωση, του μικρόκοσμου που είναι ο άνθρωπος), λαμβάνουμε απέραντα οφέλη. Ρυθμίζει τις διαδικασίες της ζωής μας με τον ίδιο τρόπο που ρυθμίζει το εκκρεμές ένα ρολόι. Μας δίνει τα αντικειμενικά πρότυπα της σύγκρισης που καλούμε μέτρηση, τη βάση όλης της επιστήμης, και ως εκ τούτου της διανοητικής ανάπτυξης. Εκτός αυτού, μας συνδέει με τον έξω κόσμο πέρα από τα όρια της μονάδας. Είναι το σώμα που πρακτικά υπομένει τις δυσκολίες, μέσα από τις οποίες καλούμαστε να εξελιχθούμε.

 

Ο Άνθρωπος στο Σύμπαν

Ξέρουμε πραγματικά λίγα για τον ακριβή ρόλο μας στον κόσμο, εκτός από αυτά που μπορούμε να μάθουμε μέσω της διαίσθησης. Ωστόσο, η εκτίμηση της θέσης μας στον φυσικό κόσμο, με τον οποίο έχουμε μια ορισμένη σταθερή σχέση, φαίνεται ως τμήμα μιας παγκόσμιας κατάστασης, στην οποία διαδραματίζουμε έναν ιδιαίτερο ρόλο. Ο ρόλος μας στον κόσμο ίσως προσδιορίζεται στο να επιταχυνθούν κάποιες φυσικές διαδικασίες κάνοντας ευφυή χρήση της δύναμής μας. Πράγματα δηλαδή που η φύση από μόνη της δεν θα μπορούσε ποτέ να δημιουργήσει ή να ολοκληρώσει. Τούτη η δύναμη είναι αποτέλεσμα του νου, της εστίας μέσω της οποίας αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό και τον κόσμο μέσα στον οποίο ζούμε. Η δυαδικότητα αυτού του νου μπορεί στην πραγματικότητα να γίνει ένα εργαλείο, ένας μοχλός ανάπτυξης προς την κατεύθυνση της απειροστής επιλογής. Ο ένας δρόμος σκέψης παράγει δύο, οι δύο αναλύονται σε τέσσερις, οι τέσσερις σε οκτώ κ.ο.κ. τείνοντας δυνητικά στο άπειρο. Στην πραγματικότητα μιας τέτοιας μορφής ανάλυση είναι δυνατόν –στη μεταγενέστερη σύνθεσή της– να παράγει μια σφαιρική εικόνα του κόσμου που μας περιβάλλει. Το μόνο που χρειάζεται να μάθουμε εδώ είναι να προχωράμε πέρα από την ανάλυση, στη σύνθεση.

Στον φυσικό κόσμο, ο άνθρωπος είναι μέρος μιας μεγαλύτερης οντότητας που, στη συνέχεια, περιλαμβάνεται μέσα σε μια ακόμα μεγαλύτερη. Η Ε. Π. Μπλαβάτσκι (Helena P. Blavatsky) μιλά για τη Μονάδα ως στοιχείο που εφαρμόζεται σε μια ιεραρχία όντων, σε άπειρα διαφορετικές κλίμακες. Κάθε Μονάδα, μεγάλη ή μικρή, έχει μια ορισμένη λειτουργία να εκπληρώσει στην οικονομία του σύμπαντος. Ο Ανθρώπινος εμφανίζεται να είναι πρωταρχικός παράγοντας στην όλη ύπαρξη. Ο ίδιος είναι μικρό πλάσμα στο πρόσωπο ενός μικρού πλανήτη σε ένα σύστημα που, φυσικά, είναι ο ίδιος απειροελάχιστος στον απέραντο κόσμο των γαλαξιών, των αποικιών των γαλαξιών, και αναμφίβολα των μεγαλύτερων συστημάτων ακόμη. Αλλά ο ρόλος του στη γη φαίνεται σαφής, και είναι ο στόχος του να μάθει να τον εκπληρώνει εκεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε η οικονομία του κόσμου να κερδίζει από τις πράξεις του.

Στο φόντο της αληθινής θρησκείας και της πνευματικής φιλοσοφίας βρίσκεται η αίσθηση αυτής της ανάγκης. Γιατί το άτομο υφίσταται για να έχει τις απέραντες δυνατότητες που μπορεί να αναπτύξει μόνο από τις προσπάθειές του, ενσαρκωμένο στο πνευματικό-φυσικό σώμα του. Συχνά λέγεται ότι το άτομο χρειάζεται το Θεό αλλά μάλλον πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι ο Θεός χρειάζεται το άτομο με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Προκειμένου να εκπληρωθεί τούτη η ανάγκη, ο άνθρωπος χρειάζεται να εξελιχθεί με την πληρέστερη έννοια του όρου.

Μήπως όμως δεν μπορεί να ειπωθεί επίσης, ότι οι μικροί ανθρώπινοι εαυτοί μας αντλούν την ιδιαίτερη ποιότητά τους από το γεγονός ότι συνδέονται με την αχανή κλίμακα των Ανθρώπων που υπάρχουν σε όλο το σύμπαν; Είναι λογικό να υποθέσουμε πως όσο και μικροί να είμαστε σε σχέση με το γιγάντιο σύμπαν, βρισκόμαστε στις τάξεις του Ανθρώπου Δημιουργού, ο οποίος βρίσκεται σε όλα τα επίπεδα του σύμπαντος. Ξεκινώντας, λοιπόν, από τον άνθρωπο επί της Γης, μπορούμε να δούμε τη δημιουργική λειτουργία του Θείου Νου στην πλανητική μας αλυσίδα, στο Ηλιακό Σύστημα, στο Γαλαξία, ως τους μακρινούς ορίζοντες του σύμπαντος και να την ονομάσουμε Άνθρωπο.

Πρόκειται για μεγάλο όραμα, που μας δίνει την αίσθηση ενός δυνητικού μεγαλείου για την ανθρώπινη ύπαρξη. Επιπλέον, μας γεμίζει με βαθιά ταπεινότητα, όταν συνειδητοποιούμε πόσο μικρό είναι το πεδίο δράσης μας, συγκρινόμενο με τις αχανείς εκτάσεις των ουράνιων σφαιρών.

 

Η Μονάδα σε Δράση

Μελετώντας την κλασική εσωτερική φιλολογία, διαμορφώνουμε την εντύπωση πως ό,τι ξέρουμε ως ανθρώπινη Μονάδα, είναι κάποιο αρχέγονο κομμάτι μας, το οποίο, όντας στη υπερβατική σφαίρα του, ελάχιστο ή κανένα ρόλο δεν παίζει στη συνηθισμένη ζωή μας. Στην πραγματικότητα λέγεται πως το Εγώ, το οποίο είναι μόνο ένα τμήμα της υλικής, προσωπικής ζωής, οδηγεί αφεαυτού σε μια ύπαρξη ανεξάρτητη της προσωπικότητας, και για μια πολύ μεγάλη εξελικτική περίοδο είναι αδιάφορο για αυτό που συμβαίνει στην προσωπικότητα. Η Μονάδα, με τη σειρά της, δραστηριοποιείται πολύ πιο πέρα ακόμη από αυτό το πνευματικό Εγώ!

Με τη σύγχρονη γνώση μας για τη δομή του νου δεν είναι δύσκολο να κατανοήσουμε τι υπονοείται με τα παραπάνω. Είναι τουλάχιστον αδιανόητο να υπάρχει μια προσωπικότητα στην καρδιά της ύπαρξής μας και να την εγκαταλείπουμε στην τύχη της. Η ολοκλήρωση της προσωπικότητας είναι μια από τις απαιτούμενες διαδικασίες της εξέλιξης και ως τέτοια δεν είναι δυνατόν να την αγνοήσουμε. Από την άλλη γνωρίζουμε, επίσης, πως υπάρχουν αχανείς εκτάσεις του νου, οι οποίες δεν είναι υποσυνείδητες –με την ψυχολογική έννοια του όρου– αλλά υπερσυνειδητές. Η πνευματική ψυχολογία του Κ. Γκ. Γιουνγκ (Carl G. Jung) επικεντρώνεται γύρω από το θέμα της ανθρώπινης τελεολογίας, το στόχο της ατομικής εξέλιξης, λέγοντάς μας πως υπάρχουν επίπεδα δραστηριότητας στο βαθύτερο ασυνείδητο, για τα οποία ο νους έχει μόνον έμμεση επίγνωση. Με άλλα λόγια υπάρχουν μέσα μας τμήματα του εαυτού, τα οποία λειτουργούν αυτόνομα και πέρα από τα όρια της περιορισμένης σφαίρας μέσα στην οποία περνάμε την καθημερινή ζωή μας.

Πριν μελετηθεί η ανθρώπινη Μονάδα, καλό είναι να την καθιερώσουμε σε μια ευρύτερη βάση. Η Ε. Π. Μπλαβάτσι, που εκφράζει τις απόψεις πολλών άλλων αρχαιότερων συγγραφέων, τουλάχιστον από τους κλασικούς χρόνους, μας λέει ότι ο όρος «Μονάδα» ισχύει εξίσου για το μεγαλύτερο ηλιακό σύστημα ή το πλέον μικροσκοπικό άτομο. Θεωρεί ότι η Μονάδα είναι μια ενότητα από μόνη της, και ότι υπάρχει μια τεράστια ιεραρχία των Μονάδων, από τη μικρότερη διακριτή οντότητα στα πιο απέραντα αστρονομικά συστήματα. Είναι λογικό, λοιπόν, πως η ανθρώπινη Μονάδα είναι μεγαλύτερη στην εξελικτική κλίμακα από το άτομο, αλλά μικρότερη από τον πλανήτη στον οποίο ζει. Ο Ιταλός μυστικιστής φιλόσοφος της αναγέννησης Πίκο ντε λα Μιραντόλα (Pico de la Mirandola), λέει σχετικά με τις ατομικές ψυχές και την παγκόσμια ψυχή:

«Αρχικά, υπάρχει ενότητα στα πράγματα, σύμφωνα με την οποία καθετί ταυτίζεται με τον εαυτό του, συνίσταται από τον εαυτό του και αλληλοεπιδρά μαζί του. Επιπλέον, υπάρχει μια άλλη ενότητα, σύμφωνα με την οποία ένα πλάσμα είναι ενωμένο με όλα τα άλλα και όλα τα μέρη του κόσμου αποτελούν έναν κόσμο. Η τρίτη και σημαντικότερη (ενότητα) είναι ότι ολόκληρος ο κόσμος ταυτίζεται με το δημιουργό του, σαν στρατιά με το διοικητή της.

(Η αναφορά παρατίθεται από το Ερμηνεία της Φύσης και της Ψυχής από τους Κ. Γκ. Γιουνγκ και Γ. Πάουλι).

Πρόκειται για έναν τέλειο ορισμό αυτού που καλούμε Μονάδα, και μας την παρουσιάζει ως ιδιαίτερη ύπαρξη –είτε είναι ηλεκτρόνιο, κύτταρο, πλανητική αλυσίδα ή γαλαξίας. Είναι πλήρης μόνο όταν εξετάζεται σε σχέση με το περιβάλλον της στην Μοναδιαία ιεραρχία. Με άλλα λόγια η Μονάδα στην πληρότητά της είναι όχι μόνον το κέντρο, αλλά και η περιφέρεια. Είναι μια εστίαση της θείας ζωής, αλλά είναι επίσης και η μήτρα στην οποία τούτη η εστίαση μπορεί να αναπτυχθεί, συσχετιζόμενη με το περιβάλλον της και τους άλλους κατοίκους της μοναδιαίας ιεραρχίας στην οποία βρίσκεται. Κάτι τέτοιο καθίσταται αρκετά σαφές όταν εξετάζουμε τις βασικές αρχές της συνηθισμένης υλικής ζωής, όπου μαθαίνουμε ότι ένας σωματικός οργανισμός αποτελείται από μικρότερες οντότητες όπως τα κύτταρα, και αυτά στη συνέχεια από μόρια και άτομα, τα οποία δίνουν και παίρνουν από το σώμα συνολικά. Τα ανθρώπινα όντα υπάρχουν μόνο υπό αυτήν την μορφή, ως τμήμα της κοινότητας της ανθρωπότητας, η ανθρωπότητα υφίσταται ως τμήμα της βιόσφαιρας της γης, η γη σε σχέση με το πλανητικό και κατόπιν με το ηλιακό σύστημα, κ.λπ.

Είναι φανερό πως αν δεχτούμε την αρχή της Μοναδιαίας ιεραρχίας, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε τις διάφορες μονάδες και τα όρια δράσης τους στα διαφορετικά επίπεδα της κλίμακας. Ένα άτομο ή ένα κύτταρο δεν μπορεί αφεαυτού να κάνει ό,τι κάνει ένας άνθρωπος. Ο άνθρωπος, με τη σειρά του, έχει ακτίνα δράσης με πολύ μικρότερη εμβέλεια από εκείνη του πλανητικού Λόγου, ενός συστήματος ή ενός Γαλαξία. Ωστόσο, είναι επίσης φανερό πως υπάρχει μια λανθάνουσα ή ενεργή σχέση και μια ομοιότητα ανάμεσα σε όλες τις Μονάδες. Όλες ανήκουν στην ίδια ιεραρχία και σύμφωνα με την εσωτερική φιλοσοφία ο άνθρωπος είναι ένας μικρόκοσμος, αντανάκλαση του μακρόκοσμου. Ως εκ τούτου, όταν μαθαίνει να κατανοεί τον εαυτό του, μαθαίνει να κατανοεί και τον Κόσμο. Αν κάτι τέτοιο ισχύει –αν δηλαδή ο ορισμός της Ντίον Φόρτσιουν (Dion Fortune) στο Κοσμικό Δόγμα είναι αληθής– θα πρέπει να προσθέσει κανείς ότι στη μικροκοσμική αντίληψη της ανθρώπινης μονάδας χρειάζεται και η μακροκοσμική αντίληψη, εκείνη που τη συνδέει με το μακρόκοσμο, διαφορετικά το όλο οικοδόμημα, όλη η σύλληψη για την ιεραρχία των Μονάδων γκρεμίζεται. Μια αναδρομή στις πηγές της εσωτερικής φιλοσοφίας θα μας δώσει την εικόνα δακτύλιων μέσα σε δακτύλιους, σφαιρών μέσα σε σφαίρες, Μονάδων μέσα σε Μονάδες, από την πιο μικρή ως την πιο μεγάλη. Επιπλέον, οι ίδιες πηγές μας λένε πως η Αρχή που δημιούργησε όλες αυτές τις σφαίρες ή Μονάδες είναι παντού η ίδια. Όλες είναι «απαράλλακτοι σπινθήρες του Θεϊκού Σπινθήρα».

Όταν ερχόμαστε, τώρα, να εξετάσουμε την ύπαρξή μας ως ανθρώπινα όντα, διαπιστώνουμε ότι έχουμε μια βαριά προσωπικότητα στη διάθεσή μας, και έναν αδύναμο πνευματικό ιστό. Επομένως, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια όλο και περισσότερο ισχυρή ώθηση να εξισορροπήσουμε την ύλη με το πνεύμα. Στους παλαιότερους χρόνους κάτι τέτοιο αποτελούσε τον κεντρικό πυρήνα μιας λατρείας ή γινόταν κατορθωτό μέσω της νέκρωσης των αισθήσεων, του ασκητισμού, της αδρανοποίησης των προσωπικών και υλικών στοιχείων, έτσι ώστε το πνευματικό στοιχείο να μπορεί να πάρει τη θέση του στην ύπαρξη.

Ποια είναι η θέση μας και ο ρόλος μας μέσα σε αυτό το αλληλοδιαπερώμενο ενεργειακό δίκτυο; Η προσωπικότητά μας είναι ο φορέας μέσω του οποίου θα ζήσουμε ενεργά στους χωροχρονικούς κόσμους. Το εγώ, το πνευματικό εγώ και η πνευματική μονάδα γνωρίζουν διαισθητικά τη ζωή και σε ένα βαθμό είναι ορόσημα, οδηγοί προς την ολοκλήρωση, αρκεί κανείς να αφουγκράζεται την παρουσία τους στα μύχια της ψυχής του.

Μπορούμε, λοιπόν, να οραματιστούμε τη Μονάδα, την ανθρώπινη Μονάδα σε δράση, όχι ως κάτι που βρίσκεται πέρα από τις δυνατότητες κατανόησής μας. Στην πραγματικότητα βρίσκεται στον ίδιο τον πυρήνα της ύπαρξής μας, από την αρχή ως το τέλος της φυσικής μας ύπαρξης. Βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας απ' ό,τι η ίδια μας η αναπνοή, τα χέρια και τα πόδια μας και βιώνει μέσα από μας την εμπειρία της ενσάρκωσης. Στο χέρι μας είναι να μεταβιβάσουμε αυτή την εμπειρία με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και να την ωθήσουμε σε μια νέα ευρύτερη σφαίρα δραστηριότητας.

Κ.Π.